NYT, İsrail’in Lübnan’da yoğun nüfuslu bölgelerde beyaz fosfor bombası kullandığını gösteren görsel kanıtları yayımladı. Bu durum uluslararası hukuku ihlal ediyor.
New York Times (NYT), İsrail ordusunun Lübnan’da yoğun nüfuslu bölgelere beyaz fosfor bombası kullandığını gösteren görsel kanıtları yayımladı. Gazete, en son 30 Mayıs’ta yaklaşık 40 bin nüfuslu Nebatiye şehrinde, İsrail’in Beaufort Kalesi’ni ele geçirmesi sırasında çekilen ve doğrulanan sosyal medya görüntülerinde beyaz fosforun belirgin duman izlerini tespit etti. Bu bulgular, uluslararası savaş hukuku ihlali tartışmalarını alevlendirdi.
NYT’nin haberine göre, İsrail ile Hizbullah arasındaki Mart ayında yeniden başlayan çatışmalar sonrası sahil kenti Sur’un yanı sıra El-Kuleyha, Hıyam ve Yohmor adlı üç küçük kasaba yakınlarında da beyaz fosfor kullanıldı. Beyaz fosfor, havaya maruz kaldığında kendiliğinden tutuşan ve söndürülmesi zor, son derece zararlı bir madde olarak biliniyor. Ordular genellikle yangın çıkarmak veya duman perdesi oluşturmak için bu maddeyi kullanır.
Madde kendi başına yasa dışı olmasa da, sivillere karşı veya sivillerin yaşadığı bir bölgede kasıtlı kullanımı uluslararası savaş hukukunu ihlal ediyor. NYT, Lübnan’ın dört ayrı bölgesindeki beyaz fosfor kullanımıyla ilgili koordinatları belirterek İsrail’e sorular yöneltti. Ancak İsrail’den bu sorulara herhangi bir yanıt alınamadı.
NYT’nin incelediği görüntüler, Lübnan’da havada patlayan top mermilerini gösteriyor. Bu mermiler, aşağıya doğru yanan beyaz fosfor akıntıları yayıyor. Uzmanlar, bu durumun İsrail’in daha önce Amerikan M825A1 mermilerini kullanmasıyla tutarlı olduğunu belirtiyor.
Anadolu Ajansı (AA), Aralık 2023’te yayımladığı “Kanıt” kitabında İsrail’in Gazze’de sivil yerleşim yerlerinde beyaz fosforlu bomba kullandığını fotoğraflar ve delillerle belgelemişti. İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün 2024 tarihli raporu da bu tür mühimmatın Lübnan’da yaygın kullanımını belgeledi. Örgüt, İsrail ordusunun 2024’te kullandığı bildirilen M150 mühimmatı gibi daha güvenli alternatiflerin bulunduğuna dikkat çekti.
İsrail’in 2009’da Gazze’de ve 1982-2006 dönemindeki Lübnan çatışmalarında da beyaz fosfor kullandığı biliniyor. Uluslararası haber organları, İsrail ordusunun Ekim 2023 sonrasında Lübnan’a 200’den fazla kez aynı bombayı attığı bilgisini paylaştı. Lübnan hükümeti, Ekim 2023’ten bu yana İsrail’in beyaz fosfor kullanımına ilişkin endişelerini Birleşmiş Milletler ve BM Güvenlik Konseyi’ne dört mektup iletti.
BM Güvenlik Konseyi’ne 3 Temmuz 2024 tarihli mektupta, hükümet verilerine göre Lübnan’ın güneyinde beyaz fosfor kullanımı sonucu 600’den fazla yangın çıktığı belirtildi. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, beyaz fosfor etle temas ettiğinde ciddi yanıklara neden oluyor. Ayrıca solunması halinde solunum ve göz yaralanmalarına da yol açabiliyor.
