Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda liderleri, Birleşik Krallık’ın kendileri için çalışmadığı görüşünü dile getirerek ‘ayrılık’ sinyalleri verdi. Kendi kaderini tayin hakkı vurgusu yapıldı.
Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda bölgelerinin liderleri, Birleşik Krallık yönetiminin artık kendi halklarının faydasına çalışmadığı görüşünü dile getirerek, ortak bir ‘ayrılık’ mesajı verdi. Cardiff’te bir araya gelen Galler Bölgesel Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Bölgesel Başbakanı Michelle O’Neill ve İrlanda milliyetçisi Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, görüşmelerinin ardından yaptıkları açıklamalarla dikkat çekti.
Liderler, Birleşik Krallık’ın tamamının faydasına hizmet etmeyen Westminster hükümetine karşı eşit muamele talebinde bulundu. Galler’in bazı güçlere sahip olması ve komşularıyla birlikte eşit muamele görmesi gerektiğini belirten ap Iorwerth, bu hakkın Birleşik Krallık halkları tarafından hak edildiğini vurguladı.
İskoçya’da yapılan seçimlere işaret eden Swinney, bu durumun Birleşik Krallık’ta anayasal bir yolculuğun önemli bir noktasını temsil ettiğini ifade etti. Dört ülkeden üçünde kendi kaderini tayin hakkını savunan bölgesel başbakanların görev yaptığına dikkat çeken Swinney, bu hakkın görüşmelerin temelini oluşturduğunu ve halkların vazgeçilmez bir hakkı olduğunu belirtti.
Swinney, üç bölgesel başbakan ve McDonald’ın imzaladığı mutabakat zaptının merkezinde ‘kendi kaderini tayin etme hakkı’nın bulunduğunu vurguladı. İrlanda milliyetçisi Sinn Fein lideri McDonald ise, toplantı ve imzalanan mutabakatın tarihi bir belge olduğunu söyledi. Belfast Anlaşması’nın 30. yılına yaklaşırken, ülkelerin bu sürede geliştiğini belirten McDonald, İrlanda’nın ikiye bölünmüş bir ülke olduğunu ve geleceği belirleme haklarının bulunduğunu ifade etti. Hiçbir İngiliz Başbakanının bu hakkın masada olmadığını söylemesine tahammül göstermeyeceklerini ekledi.
McDonald, Galler ve İskoçya’da gençlerin özgürlük ve kendi kaderini tayin hakkının tadını çıkardığını belirtirken, O’Neill, büyük bir değişimin yaşandığını ve bunun durdurulamaz olduğunu söyledi. Westminster sisteminin üç ülke hayrına çalışmadığını belirten O’Neill, kendi kaderlerini tayin etme hakkına ihtiyaç duyduklarını yineledi.
Soru-cevap bölümünde konuşan ap Iorwerth, Galler halkının mayıs ayındaki parlamento seçimiyle geleceğiyle ilgili karar verdiğini belirtti. Bu kararın bağımsızlığın yanı sıra toplumun istekleriyle de ilgili olduğunu kaydeden ap Iorwerth, Galler halkının özgüvenini inşa etmenin ve değişiklik anahtarının ellerinde olduğunu göstermenin önemini vurguladı. Doğru anayasal yapının kurulması gerektiğini söyleyen ap Iorwerth, en yakın dostların öncelikle bu adalarda ve sonra Avrupa’da olduğunu ifade etti. Birleşik Krallık’ın temelden başlayan bir yenilenmeye ihtiyacı olduğunu ve bağımsız ülkeler olarak birlikte çalışmanın avantajlarının giderek daha fazla kabul gördüğünü belirtti. Var olan statükonun savunulabilir olmadığını ekledi.
Ap Iorwerth, İngiltere hükümetinin değişimi ve beklentileri anlaması gerektiğini vurgulayarak, Westminster’ın çalışmadığını ancak bundan sonra ne olacağına dair çalışılması gerektiğini söyledi. Artan bir kendi kaderini tayin etme isteği olduğunu ve bunun ilişkilerin farklılaşmasına yol açacağını, İngiltere’nin pozitif yaklaşma ya da engeller çıkarma arasında seçim yapacağını belirtti.
Swinney, İngiltere Başbakanı’nın ‘Birleşik Krallık’ın son başbakanı’ olacağını savunarak, İskoç halkının kendi istediği hükümeti seçtiğini ve Avrupa Birliği’nin (AB) bir parçası olmak istediğini söyledi. Kendi isteği dışında AB’den ayrıldıklarını belirten Swinney, İskoç halkının kendi umutlarının ve heveslerinin peşinden gitmek istediğini ifade etti. Parlamento çoğunluğunu ve hükümet gücünü kullanarak İskoçya’nın bağımsızlığı için referandum yapma çalışmalarını sürdüreceklerini ve Başbakan’ın İskoç halkının kendi geleceğini belirleme hakkına saygı duyduğunu söyledi.
